Beslenme · 8 dakika okuma

Emziren anne kedi ne yemeli

Laktasyon, bir kedinin ömrü boyunca karşılaşacağı en yüksek enerji talebi. Zirve doğumdan sonraki altıncı haftada geliyor ve o noktada yetişkin maması yetmiyor.

Petmona Günlük

Editör

15 Ekim 2026

Perşembe yayını

Evde yeni doğmuş yavrular varsa bütün dikkat onlara yöneliyor. Oysa o haftalarda gerçekten zorlanan anne.

VCA Animal Hospitals, emziren kedilerin en yüksek enerji gereksinimine sahip grup olduğunu belirtiyor. İhtiyaç, laktasyonun kaçıncı haftasında olunduğuna ve yavru sayısına bağlı olarak değişiyor. Daha fazla yavru, daha yüksek enerji talebi demek.

Bu yazı o talebi nasıl karşılayacağını anlatıyor. Sokaktan aldığın gebe bir kediyle uğraşıyorsan da aynı kurallar geçerli, tek fark başlangıç kondisyonunun genellikle daha düşük olması.

Zirve ne zaman

Zamanlamayı bilmek porsiyonu ayarlamayı kolaylaştırıyor.

VCA, laktasyonun zirvesini üçüncü ve dördüncü haftalar olarak veriyor. Enerji ihtiyacının en yüksek olduğu dönem ise doğumdan sonraki altıncı hafta.

Buradaki ayrım ince ama önemli. Süt üretimi üçüncü haftada tepe yapıyor ama annenin toplam yükü altıncı haftada en ağır hale geliyor, çünkü yavrular büyüdükçe daha çok süt istiyor.

Altıncı haftadan sonra tablo yumuşuyor. Yavrular katı mamaya geçtikçe annenin kalori ihtiyacı düşmeye başlıyor.

Sütten kesme tamamlandıktan sonra anne yetişkin maması ya da tüm yaşam evreleri diyetine dönebiliyor. Sütten kesme takvimini yavru kedi sütten kesme yazısında anlattık.

Neden yavru maması veriliyor

Sezgiye ters gelen ama mantıklı bir uygulama bu.

VCA'nın önerisi şöyle. Gebelik ve laktasyon için formüle edilmiş bir mama ya da tüm yaşam evrelerine uygun bir diyet seçilmeli. Enerji yoğunluğu yüksek gıdalar tercih ediliyor, böylece kedi daha az hacimde daha fazla kalori alabiliyor.

Hacim meselesi burada belirleyici. Gebeliğin son döneminde karın boşluğu doluyor, mide genişleyemiyor. Doğumdan sonra da kedi sürekli yavrularıyla meşgul, uzun öğünler için vakti olmuyor.

Yavru mamaları tam da bu iş için yüksek kalorili ve yüksek proteinli olarak üretiliyor. Aynı kaseden daha fazla enerji çıkıyor.

Katalogda bu amaçla üretilmiş ürünlerde Royal Canin Mother & Babycat Anne ve Yavru Kedi Maması ve yaş versiyonu Royal Canin Mother & Babycat Anne ve Yavru Kedi Yaş Maması bulunuyor. Genel yavru formülü olarak Royal Canin Kitten 36 Yavru Kedi Maması ve Royal Canin Kitten Gravy Soslu Yavru Kedi Yaş Maması kullanılıyor.

Az tahıllı bir seçenek arıyorsan Felicia Kolajenli Tavuklu Az Tahıllı Yavru Kedi Maması de bu grupta. Tüm seçenekler için yavru kuru kedi mamaları sayfasına bakabilirsin.

Serbest besleme bu dönemde doğru

Normalde önermediğimiz bir şeyi burada öneriyoruz ve sebebi net.

VCA, emziren kedide serbest beslemeyi yani mamaya her zaman erişimi öneriyor. Böylece kedi sürekli atıştırabiliyor ve yavrular da yaklaşık üç haftalıkken katı mamayı denemeye başlayabiliyor.

Bu, diğer dönemlerdeki tavsiyenin tersi. Cornell Feline Health Center, obezitenin başlıca sebeplerinden birinin mama kabını sürekli dolu tutan serbest besleme olduğunu belirtiyor. Ama o uyarı sağlıklı, kısırlaştırılmış, hareketsiz bir yetişkin kedi için geçerli.

Laktasyondaki bir kedide durum tersine dönüyor. Risk fazla kilo değil, yetersiz kalori.

Serbest beslemeye geçerken bir noktaya dikkat etmek gerekiyor. Kuru mama gün boyu kapta kalabiliyor, yaş mama ise oda sıcaklığında hızla bozuluyor. Yaş mama öğünler halinde veriliyor ve yenmeyen kısım kaldırılıyor.

Su ve kalsiyum tarafı

Süt üretimi büyük miktarda su gerektiriyor ve bu kolayca gözden kaçıyor.

Cornell'in hidrasyon sayfası, kedilerin yağsız vücut ağırlıklarının her iki buçuk kilosu için günde yaklaşık yüz yirmi mililitre su tüketmesi gerektiğini belirtiyor. Emziren bir kedide bu taban değer yükseliyor.

Pratik önlem üç maddede. Birden fazla noktada su kabı bulundurmak, yaş mamanın payını artırmak ve annenin yatak alanının yanına bir kap koymak. Son madde özellikle işe yarıyor, çünkü anne yavrularından uzun süre ayrılmak istemiyor.

Su tüketimi ve ölçme yöntemlerini kedi günde ne kadar su içmeli yazısında ayrıntılandırdık.

Kalsiyum konusunda ise bir uyarı gerekiyor. Tam mama etiketi taşıyan bir yavru mamasıyla beslenen bir annede ek kalsiyum takviyesi gerekmiyor ve kendi kararınla verilmesi önerilmiyor. Dengeyi bozmak, laktasyon dönemine özgü bazı sorunları tetikleyebiliyor. Takviye kararı veterinerin.

Doğum yerinin beslenmeye etkisi

Annenin nerede yattığı, ne kadar yediğini doğrudan belirliyor.

Anne kedi ilk haftalarda yavrularından uzaklaşmak istemiyor. Yuva sessiz ve güvenli bir yerdeyse anne rahat ediyor, ama mama ve su evin öbür ucundaysa öğün atlanıyor.

Çözüm mesafeyi kısaltmak. Mama, su ve kum kabı yuvanın yakınında ama içinde olmayacak şekilde konumlanıyor. Bir iki metre ideal mesafe.

İkinci etken gürültü. Cornell, kedilerin tuvalet kabı için sessiz ve mahrem bir alan istediğini belirtiyor ve aynı ilke yuva için de geçiyor. Yoğun geçiş olan bir koridorda kurulan yuvada anne sürekli tetikte kalıyor ve yemeye odaklanamıyor.

Üçüncüsü ev halkı. Yavrulara sık sık bakılması, elle tutulması ve fotoğraf çekilmesi anneyi huzursuz ediyor. İlk hafta ziyaret en aza indiriliyor.

Bir de sıcaklık var. Yeni doğan yavrular kendi ısılarını düzenleyemiyor ve ısınmak için anneye bağımlılar. Yuva sıcak tutulduğunda anne daha rahat bırakıp yemeye gidebiliyor. Soğuk bir odada anne yavrularının üstünden kalkmak istemiyor.

Bu dört madde teknik değil ama pratikte porsiyon tablosundan daha çok fark yaratıyor.

Kilo takibi neyi gösteriyor

Anne kedide kilo, bu dönemin en pratik göstergesi.

Emzirme sırasında bir miktar kilo kaybı bekleniyor. Ama kayıp belirginse ve devam ediyorsa alınan kalori yetmiyor demektir.

Ölçüm yöntemi basit. Haftada bir, aynı terazide ve aynı saatte tart. Kaburgaların ince bir yağ tabakasının altından hissedilmesi hedef.

Terazi tek başına yanıltıcı olabiliyor, çünkü emziren bir kedide süt üretimi ve karın içi değişimler tartıya karışıyor. WSAVA'nın kedi ve köpek için ayrı ayrı yayımladığı vücut kondisyon skoru kartları bu yüzden daha güvenilir bir ölçü veriyor. Kart, yağ deposunu elle ve gözle puanlamak için kullanılıyor ve her muayenede tekrarlanması öneriliyor. Kartlar ücretsiz indirilebiliyor, yani aynı ölçeği evde de kullanabilirsin.

Fazla kilo bu dönemde nadiren sorun oluyor. Asıl risk, annenin kendi vücut rezervlerini tüketmesi ve bunun hem süt kalitesine hem de bağışıklığına yansıması.

Yavruların kilo alması da ayrı bir gösterge. Düzenli kilo almayan yavrular, annenin sütünün yetersiz olduğunu gösterebiliyor ve bu durumda destek beslemesi gündeme geliyor. Yavruların günlük kilo alımını takip etmek için mutfak terazisi yeterli. Her gün aynı saatte tartılan bir yavruda artışın durması ya da düşüşe geçmesi, beklenmeden veterinere danışılması gereken bir bulgu.

Sütten kesme dönemine geçiş

Üçüncü hafta bu geçişin başlangıcı.

VCA, yavruların yaklaşık üç haftalıkken katı mamayı denemeye başladığını belirtiyor. Bu aşamada anne için konulan mama, yavruların da ilk tanışacağı mama oluyor.

Bu yüzden anne mamasının yavru için de uygun olması önemli. Aynı ürünün hem anneye hem yavruya uygun olması, geçişi kendiliğinden çözüyor.

VCA'nın yavru besleme yazısı sütten kesmenin genellikle sekiz haftalıkken tamamlandığını aktarıyor. Aynı kaynak, yavruların günlük toplam porsiyonunun üç ila dört küçük öğüne bölünmesini öneriyor.

Bir uyarı daha. Aynı kaynak optimal büyüme ile maksimal büyümeyi ayırıyor. Yavaş ve istikrarlı büyüme hedefleniyor. Yüksek enerjili mamalar ve aşırı besleme sonucu oluşan hızlı büyüme, obezite riskini artırıyor.

Yavru dönemi porsiyonlarını yavru kedi günde kaç öğün ve ne kadar yemeli yazısında, yavru kedinin ilk haftalarını ise yavru kedi bakımı yazısında ele aldık.

Sonraki adım kısırlaştırma

Bu bölüm beslenmeyle doğrudan ilgili değil ama aynı dönemin kararı.

Cornell, dişi kedilerde kısırlaştırmanın ilk kızgınlık döngüsünden önce yapıldığında meme kanseri riskini neredeyse tamamen ortadan kaldırdığını belirtiyor.

Doğum yapmış bir kedide bu pencere geçmiş oluyor ama koruma tamamen kaybolmuyor. Yaş ve zamanlama kararını kedi ne zaman kısırlaştırılmalı yazısında anlattık.

Zamanlamayı veteriner belirliyor. Emzirme sürerken işlem yapılmıyor, sütten kesme sonrası planlanıyor. Bir noktayı da hatırlatmak gerekiyor. Kediler emzirirken tekrar kızgınlığa girebiliyor, yani yavrular henüz sütten kesilmemişken yeni bir gebelik mümkün. Bu yüzden dışarı çıkan bir annede planlama geciktirilmiyor.

Kısırlaştırmadan sonra enerji ihtiyacı düşüyor ve mamanın yavru formülünden yetişkin ya da kısır formülüne geçirilmesi gerekiyor. Bu geçiş atlandığında kilo artışı hızlı oluyor.

Sık Sorulan Sorular

Gebelik sırasında da yavru maması mı verilmeli? VCA, gebelik ve laktasyon için formüle edilmiş ya da tüm yaşam evrelerine uygun bir mama öneriyor. Geçiş genellikle gebeliğin son üçte birinde yapılıyor.

Anne kedi çok yiyor, normal mi? Bu dönemde beklenen bir durum. Emziren kediler en yüksek enerji gereksinimine sahip grup ve iştah buna göre artıyor.

Süt üretimini artıran bir mama var mı? Üretimi belirleyen şey toplam kalori ve protein alımı. Yeterli ve uygun mamayla beslenen bir kedide ek bir ürün gerekmiyor.

Anne mamasını yavrular yiyor, sorun mu? Sorun değil, aksine planın parçası. Yavrular üçüncü haftadan itibaren katı mamayı denemeye başlıyor ve annenin yavru maması bu iş için uygun.

Kalsiyum takviyesi vermeli miyim? Tam mama kullanılıyorsa gerekmiyor. Kendi kararınla takviye vermek dengeyi bozabiliyor, karar veterinerin.

Anne kedi kilo kaybediyor, ne yapmalıyım? Bir miktar kayıp normal. Belirgin ve süren kayıp, kalori alımının yetersiz olduğunu gösteriyor. Mamanın enerji yoğunluğu ve erişim sıklığı gözden geçirilmeli.

Kaç yavru varsa ihtiyaç ne kadar artıyor? Tek bir çarpan vermek doğru olmuyor. İhtiyaç yavru sayısıyla birlikte artıyor ve kalabalık batınlarda anne belirgin biçimde daha fazla yiyor.

Anne kedi yavrularını reddediyorsa beslenmeyle ilgili olabilir mi? Olabilir ama tek sebep değil. Ağrı, meme iltihabı, düşük süt üretimi ve stres de reddetmeye yol açıyor. Bu tablo veteriner muayenesi gerektiriyor ve bu arada yavruların desteklenmesi gerekiyor.

Sütten kesme sonrası mamayı ne zaman değiştirmeliyim? Sütten kesme tamamlandıktan sonra. Geçiş yedi ila on güne yayılıyor, ani değişim sindirim sorunu yapıyor.