Yavru Bakımı · 8 dakika okuma
Paketin üstündeki tablo bir başlangıç noktasıdır, cevap değil. Doğru miktarı kedinin kendisi, haftalık tartıyla söyler.
Çünkü hem çok daha fazla enerjiye ihtiyacı var hem de midesi küçük.
Cornell Feline Health Center bunu doğrudan ifade ediyor: yavru kediler büyümelerini desteklemek için kilogram başına yetişkinlerden daha fazla besine ihtiyaç duyar ve bu yüzden gün içinde daha sık beslenmeleri gerekir.
Buradaki çelişki şu: ihtiyaç büyük, kapasite küçük. Aynı miktarı iki öğüne sıkıştırırsanız yavru ya yiyemez ya da yediğini sindiremez. Çözüm, günlük toplamı sabit tutup öğün sayısını artırmaktır.
Genel olarak kabul edilen aralıklar şöyle işler.
2 ile 4 ay arası. Günde dört öğün. Bu dönem büyümenin en hızlı olduğu dönemdir ve öğün aralıkları kısa tutulur.
4 ile 6 ay arası. Günde üç öğün. Mide kapasitesi artmıştır, büyüme hızı bir miktar yavaşlamıştır.
6 aydan 12 aya. Günde iki ya da üç öğün. Bu dönemde yavru yetişkin düzenine geçmeye başlar.
12 ay sonrası. Yetişkin düzeni. Çoğu kedi için günde iki öğün uygundur.
Bu geçişler bir günde yapılmaz. Dört öğünden üçe inerken öğünlerden birini birden kaldırmak yerine, birkaç gün içinde saatleri kaydırarak birleştirin.
İki bilgiye ihtiyacınız var: mamanın kalori değeri ve yavrunun ihtiyacı.
Kalori değeri pakette yazar; genellikle kilogram ya da bardak başına kilokalori olarak verilir. Yazmıyorsa üreticiye sorun.
İhtiyaç tarafında yetişkinler için kullanılan basit bir formül var. Cornell'in obez kedilerin bakımı üzerine hazırladığı kaynakta idame kalori ihtiyacı, kilogram cinsinden vücut ağırlığının 30 katına 70 eklenerek hesaplanıyor.
Yavrularda ihtiyaç bunun belirgin şekilde üzerindedir, çünkü büyüme ek enerji ister. Bu yüzden yavruda formülü tek başına kullanmak yerine paketin yaş ve kilo tablosundan başlayın, sonra tartıya göre ayarlayın.
Paketteki tablo bir ortalamadır. Kısırlaştırılmış, hareketsiz ya da çok hareketli bir yavruda gerçek ihtiyaç bu ortalamanın altında ya da üstünde kalır.
Tartıyla. Haftada bir, aynı gün, aynı saatte tartın.
Mutfak tartısı bu iş için yeterlidir; yavruyu bir kaba koyup tartabilirsiniz. Rakamı bir deftere yazın.
Beklenen şey istikrarlı bir artıştır. Artış duruyorsa miktar yetersizdir. Artış beklenenden hızlıysa ve yavru yuvarlaklaşıyorsa miktar fazladır.
Yalnızca bakarak karar vermeyin. Tüy, özellikle uzun tüylü ırklarda, kilo değişimini uzun süre gizler. Elinizi kaburgaların üzerinde gezdirdiğinizde kaburgaları hafif bir baskıyla hissedebilmelisiniz.
Bu takip alışkanlığı ileride de işe yarar. Cornell kedilerde obeziteyi normal ağırlığın yüzde 20 ve üzerinde olması şeklinde tanımlıyor ve merkezin uzmanlarından biri kliniklerde görülen kedilerin muhtemelen yarısının fazla kilolu olduğunu belirtiyor. Bu sorunun büyük kısmı yavruluk döneminde kurulan alışkanlıklardan doğar.
Yavru dönemde serbest beslemenin savunulabilir bir tarafı vardır: çok küçük yavrular sık ve az yer, sürekli erişim bunu kolaylaştırır.
Ancak dört ayı geçtikten sonra serbest besleme iki sorun üretir. Birincisi, ne kadar yediğini bilemezsiniz; hastalık belirtisi olan iştah değişimini fark edemezsiniz. İkincisi, kedi kendi tokluk sinyalini her zaman doğru okumaz ve fazla yer.
Evde birden fazla kedi varsa serbest besleme ayrıca kimin ne kadar yediğini tamamen görünmez kılar.
Pratik orta yol: kuru mamanın günlük miktarını sabahtan ölçüp kaba koymak ve gün içinde eklememek. Böylece hem sık yeme imkânı korunur hem toplam kontrol altında kalır.
İkisinin de yeri var ve karar tek bir gerekçeye indirgenmemeli.
Kedi obligat karnivordur; Cornell bunu, yalnızca hayvansal ürünlerde bulunan besinlere bağımlı olmak şeklinde tanımlıyor. Bu, hem kuru hem yaş mama için geçerli bir zorunluluk ve kaliteli ürünlerin ikisi de bunu karşılar.
Belirgin fark su içeriğindedir. Cornell konserve mamanın en az yüzde 75 nem içerdiğini ve bu yüzden iyi bir diyet su kaynağı olduğunu belirtiyor. Az su içen kedilerde bu bir avantajdır.
Kuru mamanın avantajı ise saklama kolaylığı, kalori yoğunluğu ve kroketin çiğnenmesiyle oluşan hafif mekanik etkidir.
Çoğu evde işleyen düzen ikisini birlikte kullanmaktır: günde bir öğün yaş mama, kalanı ölçülü kuru mama. Bu durumda toplam kaloriyi hesaplarken ikisini birden saymayı unutmayın.
Yavru kedi kuru mamaları arasında tavuklu ve pirinçli yavru kedi maması ve kolajenli tavuklu az tahıllı formül gibi seçenekler var.
Aynı porsiyon iki yavruda çok farklı sonuçlar verebilir ve sebebi genellikle yeme hızıdır.
Çok hızlı yiyen yavrularda mide birden dolar ve yenen mama kısa süre sonra çıkar. Buna kusma denmez, yeniden ağza getirme denir ve yenmiş mama genellikle sindirilmemiş, silindir biçiminde gelir. Çözüm porsiyonu azaltmak değil, hızı yavaşlatmaktır: mamayı geniş bir tepsiye yayın ya da yavaş yedirme kabı kullanın.
Çok yavaş yiyen ve kaba ilgi göstermeyen yavrularda ise önce ortam kontrol edilir. Kap gürültülü bir yerdeyse, başka bir hayvan yakındaysa ya da mama kabı geçen hafta yıkanmadıysa yavru yemeyi erteler.
Bir de mamanın sıcaklığı var. Buzdolabından çıkmış yaş mama kokusunu vermez; oda sıcaklığına gelmiş mama çok daha çekicidir. Isıtacaksanız mikrodalga yerine ılık su banyosu kullanın, sıcak noktalar ağzı yakabilir.
Kap seçimi küçük bir ayrıntı gibi görünür ama yeme davranışını etkiler.
Derin ve dar kaplar, kedinin bıyıklarının kenara sürtmesine yol açar ve bazı kediler bundan rahatsız olur. Geniş ve sığ kaplar daha rahattır.
Malzeme de fark eder. Çizilen plastik kaplarda bakteri birikir ve bazı kedilerde çene bölgesinde sivilcelenmeye katkıda bulunur. Çelik ya da seramik daha kolay temizlenir. Çelik mama kabı bu açıdan pratik bir seçimdir.
Su kabını mama kabından ayrı bir noktaya koyun. Kediler suyu yemekten uzakta içmeyi tercih eder ve bu tercihe uymak su tüketimini artırır.
Tuvalet kabıyla beslenme alanının ayrılması da aynı mantığın parçası; kedi kumu yazımızda yerleşimi ele aldık.
Kademeli yapılır. Ani geçiş yavru kedide ishale yol açar ve ishal bu yaşta hızla sıvı kaybına dönüşür.
Yedi günlük program şöyle işler: iki gün dörtte bir yeni, iki gün yarı yarıya, iki gün dörtte üç, son gün tamamı. Dışkı yumuşarsa bir önceki orana dönün ve orada bir iki gün daha kalın.
Ayrıntılı program için mama değişimi yazımıza bakabilirsiniz. Sokaktan yeni alınmış bir yavruda geçiş daha da yavaş yapılmalıdır; sokak kedisini eve alma yazımız ilk günleri anlatıyor.
Günlük kaloriye. Ödül vermek yasak değil ama sayılması gerekiyor.
Yavru dönemde ödül genellikle eğitim ve güven kurma amacıyla kullanılır ve bu değerlidir. Sorun, ödülün ana öğünün üstüne eklenmesidir.
Basit kural: ödül verdiğiniz gün mama porsiyonunu bir miktar azaltın. Yaygın kabul, ödülün günlük kalorinin yüzde onunu geçmemesi yönünde.
Yavru kedide 24 saati aşan tam iştahsızlık ciddiye alınır; kedi aç kaldığında karaciğer yağlanması riski taşır ve bu risk küçük bedende daha hızlı gelişir.
Sütten kesme dönemi ve yuvadan ayrılma zamanlaması için yavru kedi sütten kesme yazımıza, ilk günlerin genel düzeni için yavru kedi bakımı yazımıza bakabilirsiniz.
Yetişkin maması yavruya verilebilir mi? Verilmemeli. Yavru formülleri büyüme için ayarlanmış enerji, protein ve mineral dengesi taşır. Yetişkin maması bu dönemde eksik kalır.
Yavru mamasına ne zaman son verilir? Genellikle bir yaş civarında. Büyük yapılı ırklarda bu süre biraz uzayabilir.
Kısırlaştırma sonrası porsiyon değişir mi? Değişir. Enerji ihtiyacı düşer, iştah düşmez. Ameliyattan sonraki haftalarda kilo takibini sıklaştırın.
Kedi sütü verebilir miyim? Sütten kesilmiş bir yavrunun inek sütüne ihtiyacı yoktur ve çoğu kedi laktozu iyi sindiremez. Kedi için üretilmiş mama sütleri farklı bir üründür ve gerekliyse veteriner önerir.
Yavrum sürekli acıkıyor gibi, miktarı artırmalı mıyım? Önce kilo eğrisine bakın. Artış normal seyirdeyse porsiyonu artırmak yerine öğün sayısını artırmayı deneyin.
Islak mamayı kaç saat dışarıda bırakabilirim? Oda sıcaklığında yaklaşık yarım saat. Yenmeyeni kaldırın; bozulmuş yaş mama sindirim sorunu yapar.
İki yavrum var, aynı kaptan yiyorlar. Sorun mu? Hızlı yiyen yavru diğerinin payını alır. Ayrı kaplar ve mümkünse ayrı noktalar daha güvenlidir.
Gece de öğün vermeli miyim? Çok küçük yavrularda gece öğünü gerekebilir. Dört ayı geçmiş sağlıklı bir yavruda gerekmez.
Yavruya kuru mamayı ıslatmalı mıyım? Sütten kesme döneminde ıslatmak geçişi kolaylaştırır. Diş yapısı oturduktan sonra gerekmez ve ıslatılmış mama daha hızlı bozulur.
Otomatik mama kabı kullanabilir miyim? Kullanabilirsiniz ve öğünleri gün içine yaymak için pratiktir. Tek koşul, toplam günlük miktarın cihaza doğru ayarlanması ve haftalık tartının aksatılmaması.
Yavrum insan yemeği istiyor, biraz versem olur mu? Vermeyin. Kedilerde soğan, sarımsak, çikolata ve üzüm gibi birçok gıda zehirlidir; ayrıca sofra alışkanlığı kazanan bir kedi kendi mamasını reddetmeye başlar.
Kaç kilo olması gerekiyor? Sabit bir sayı yerine eğriye bakın. Genel bir kaba ölçü olarak yavru kedilerin ilk aylarda haftada yaklaşık 100 gram civarında arttığı kabul edilir, ancak ırk ve bireysel farklar bu rakamı ciddi biçimde değiştirir.
Yazar
Editör
Bu konuyu okuduysan
Yavru Bakımı · 6 dk
Yavru köpeğin eve geldiği ilk gün paniğe gerek yok ama hazırlık şart: güvenli alan, kafes eğitimi, ilk gece ağlaması, sosyalleşme penceresi ve mevcut hayvanlarla tanıştırma — adım adım ne yapılmalı.
Yavru Bakımı · 6 dk
Yavru köpek aşıları genelde 6-8 haftalıkken başlar, 2-4 hafta arayla tekrarlanır ve en az 16 haftalığa kadar sürer. Türkiye'de kuduz aşısı 3 aylıktan itibaren yasal zorunluluk ve yıllık tekrarlanır. Bu yazıdaki program tipik bir çerçevedir — kesin takvimi köpeğinizin veterineri belirler.
Yavru Bakımı · 6 dk
Yavru kediler 3-5 haftalıkken sütten kesilmeye başlar, süreç 4-6 hafta sürer. Ama araştırmalar, mamaya geçmiş olmakla yuvadan/anneden ayrılmaya hazır olmanın aynı şey olmadığını gösteriyor — erken ayrılan yavrularda saldırganlık riski belirgin artıyor.
Çerez kullanabilir miyiz?
Öneriler için çerez kullanıyoruz. Çerez Politikası
Sana daha iyi öneriler sunalım mı? Dostunun ihtiyacına uygun öneriler için çerez kullanıyoruz. Çerez Politikası
