Kedi kulağı nasıl temizlenir

Kedinin kulağı düzenli temizlenmeli mi

Hayır. Sağlıklı bir kedi kulağı kendi kendini temizler ve rutin müdahale gerektirmez.

Bu, köpekten en belirgin ayrıldığı noktalardır. Sarkık kulaklı, kulak kanalı nemli kalan köpek ırklarında düzenli temizlik anlamlıdır. Kedinin dik ve havalanan kulak yapısı ise kendi akış düzenini kurar; içeriye giren tozu ve ölü hücreyi kulak kiri yavaşça dışarı taşır.

Dolayısıyla doğru soru "ne sıklıkta temizlemeliyim" değil, "bu kulakta temizlik gerektiren bir şey var mı" olmalı. Gereksiz temizlik kanalı tahriş eder, koruyucu kir tabakasını alır ve enfeksiyona zemin hazırlar.

Kulaktaki koyu kir normal mi

Genellikle değil.

Az miktarda açık kahverengi, kokusuz, kuru bir kulak kiri normaldir ve dokunulması gerekmez.

Cornell Feline Health Center'ın kulak akarı yazısında tarif edilen tablo farklıdır: koyu renkli, yapışkan, kötü kokan, mum ve akar artığından oluşan bir birikinti. Halk arasında "kahve telvesi gibi" diye tarif edilen görüntü budur ve akla ilk olarak kulak akarını getirir.

Yani kulakta koyu bir birikinti gördüğünüzde bu bir bakım eksikliği değil, çoğu zaman bir bulgudur.

Kulak akarı ile mantar ve bakteri enfeksiyonu nasıl ayrılır

Gözle kesin ayrım yapılmaz. Ayrım mikroskopla yapılır ve bu, veteriner muayenesinin birkaç dakikalık bir parçasıdır.

Yine de yön veren farklar var:

• Kulak akarı: koyu, kuru, ufalanan birikinti; iki kulakta birden; çok yoğun kaşıntı; genç ve dışarı çıkan kedilerde daha sık
• Mantar (maya): kahverengi, yağlı birikinti; ekşi ve belirgin bir koku
• Bakteriyel enfeksiyon: sarımsı ya da yeşilimsi akıntı; ıslak görünüm; ağrı

Cornell akarların yakın temasla kediden kediye çok kolay geçtiğini belirtiyor. Evde birden fazla kedi varsa biri tanı aldığında hepsinin tedavi edilmesi gerekir, aksi halde döngü kapanmaz.

Neden önce tanı, sonra temizlik

Cornell'in tarif ettiği tedavi sırası açıklayıcı: tedavi genellikle kulakların iyice temizlenmesiyle başlar, çünkü biriken mum ve artık akarları damla tedavisinden korur.

Buradaki incelik şu: temizlik tedavinin bir parçasıdır, alternatifi değil. Evde kulak temizleyip belirtiler geçmeyince "ürün işe yaramadı" demek yaygın bir yanılgıdır. Ürün işe yaramamıştır, çünkü sorun kir değildi.

Bir de zar riski var. Kulak zarı delik olan bir kedide kanala sıvı vermek iç kulağa zarar verebilir. Zarın sağlam olup olmadığını evde göremezsiniz. Bu yüzden ilk kez kulak sorunu yaşayan bir kedide temizliği veteriner değerlendirmesinden sonra yapmak kuraldır.

Evde temizlik nasıl yapılır

Veteriner sizden temizliği evde sürdürmenizi istediyse, sıra şu şekilde işler.

Önce hazırlık: bir havlu, veterinerin verdiği kulak solüsyonu ve pamuk. Kedi kucağınızda ya da sabit bir zeminde olsun; iki kişiyle yapmak tek kişiyle yapmaktan hem hızlı hem güvenlidir.

1. Kulak kepçesini hafifçe yukarı ve dışa doğru çekin, kanal düzleşsin
2. Solüsyonu kanala verin, şişenin ucu kulağa değmesin
3. Kulak dibini 20 ila 30 saniye masaj yapın, cıvık bir ses duymalısınız
4. Kediyi bırakın, silksin; asıl temizliği bu silkeleme yapar
5. Dışarı çıkan artığı pamukla yalnızca görebildiğiniz yüzeyden alın

Beşinci adım kritik. Görmediğiniz yere hiçbir şey sokulmaz.

Pamuklu çubuk neden kullanılmaz

Çünkü kiri dışarı almaz, içeri iter.

Kedinin kulak kanalı düz değil, L şeklindedir. Dikey bir bölüm aşağı iner, sonra yatay bir bölüm kulak zarına gider. Çubuk bu dirsekte kiri sıkıştırır ve zamanla zarın önünde sert bir tıkaç oluşturur.

İkinci risk fiziksel. Temizlik sırasında silkinen ya da kaçmaya çalışan bir kedide çubuk kanalı çizebilir, kötü ihtimalde zarı delebilir.

Aynı gerekçe kürdan, mendil ucu, kulak pamuğu sarılmış cımbız gibi ev usulü aletler için de geçerlidir. Kulakta yalnızca kepçenin kıvrımları ve girişin hemen ağzı elle temizlenir.

Sirke, zeytinyağı, karbonat işe yarar mı

Hayır ve bir kısmı zararlıdır.

Zeytinyağı akarları boğar diye bilinir; kulaktaki artığı yağlandırıp yumuşatır ama akarı öldürmez, üstelik mikroskobik incelemeyi zorlaştırdığı için tanıyı geciktirir. Sirke asidiktir, tahriş olmuş bir kanalda ciddi ağrı yapar. Karbonat çözünmeyen tanecikler bırakır.

Kedilerde ayrıca insan ve köpek ürünleri konusunda genel bir dikkat gerekir. Kedinin karaciğeri birçok maddeyi köpeğinki gibi işleyemez; kulak için tasarlanmış olsa bile köpek ürünü kediye uygulanmaz.

Kulağını kaşıyan kedide başka ne olabilir

Kulak, deri hastalıklarının ilk göründüğü yerlerden biridir.

Çevresel alerjiler bunların başında gelir. VCA'nın kedilerde atopi rehberi, etkilenen kedilerin tipik olarak tekrarlayan deri ve kulak enfeksiyonu geçmişi taşıdığını belirtiyor. Yani ilaçla geçen ama birkaç ay sonra geri dönen kulak sorunları, tek başına kulak sorunu olmayabilir.

Aynı rehber atopinin altı aylıktan on dört yaşına kadar herhangi bir yaşta başlayabileceğini ve kesin bir testinin bulunmadığını, tanının dışlama yoluyla konduğunu söylüyor.

Kulak sorunu mevsimsel bir düzen izliyorsa, örneğin her eylülde tekrarlıyorsa, bunu veterinerinize söyleyin; tekrarlayan tablo tek başına değerlendirilmez.

Beyaz kedilerde kulak neden ayrı izlenir

Beyaz tüylü ve açık pigmentli kedilerde kulak kepçesi güneşe karşı korumasızdır. Balkonda ya da pencere önünde uzun süre güneşlenen bu kedilerde kepçe uçlarında önce kızarıklık, sonra kabuklanma, ilerleyen dönemde ise kalıcı doku hasarı görülebilir.

Belirtiler yavaş ilerlediği için sahipler genellikle "kuruluk" sanıp geçiştirir. Kepçe ucunda geçmeyen kabuk, kanayan kenar ya da düzensiz bir kalınlaşma varsa bu bir bakım konusu değildir.

Korunma basittir: yaz aylarında öğle saatlerinde doğrudan güneş alan pencere önlerini kapatmak, gölgeli bir dinlenme noktası sunmak. Bu risk özellikle dışarı çıkan beyaz kedilerde belirgindir.

Hangi belirtide beklenmez

Şunlar varsa randevu ertelenmez:

• Başını sürekli yana eğik tutma
• Denge kaybı, çember çizerek yürüme
• Kulaktan kanlı ya da kokulu akıntı
• Kulak kepçesinin şişip yastık gibi olması
• Dokunulduğunda belirgin ağrı tepkisi

Baş eğikliği ve denge kaybı iç kulağa ilerlemiş bir sürecin işaretidir. Cornell tedavi edilmeyen dış kulak iltihabının orta ve iç kulağa ilerleyip zarı zedeleyebileceğini belirtiyor.

Kepçedeki ani şişlik ise kanama, yani aural hematom olabilir. Bu, şiddetli kaşınma ya da silkelemenin damarları yırtmasıyla oluşur ve kendiliğinden geçmez.

Temizliği kedi kabul etmiyorsa

Zorlama, güveni tek seferde bitirir ve bir sonraki denemeyi imkânsızlaştırır.

Kısa adımlarla ilerleyin: bir gün sadece kulağına dokunun ve ödül verin, ertesi gün kepçeyi kaldırın ve ödül verin, sonraki gün şişeyi gösterin. Her adımın sonunda kedi sakinken bitirin.

Havluya sarma yöntemi son çare olarak işe yarar ama kediyi paniğe sokacak kadar sıkı sarmayın. Panikleyen kedi bir dahaki sefere odaya bile girmez.

Bakım işlerini kabul ettirmek genel bir beceridir ve tırnak kesiminde de aynı mantıkla çalışır; kedilerde tırnak kesimi yazımız adım adım alıştırmayı anlatıyor. Genel tüy ve deri bakımı içinse kedi bakım ürünleri kategorisine bakabilirsiniz.

Yeni gelen kedide kulak neden ayrıca kontrol edilir

Sokaktan ya da barınaktan gelen kedilerde kulak akarı en sık rastlanan sorunlardan biridir ve evdeki diğer kedilere hızla geçer.

Cornell yeni bir kedinin mümkün olan en kısa sürede veterinere görünmesini, geçmişi bilinmiyorsa FeLV ve FIV açısından test edilmesini ve bu süreçte evdeki kedilerden ayrı tutulmasını öneriyor. Kulak muayenesi bu ilk kontrolün doğal bir parçasıdır.

Ayrı tutma süreci ve karar öncesi düşünülmesi gerekenler için barınaktan hayvan sahiplenme yazımıza, evde kum düzeninin yeni kediye göre kurulması içinse kum bakımı yazımıza bakın.

Sık Sorulan Sorular

Kulak akarı insana geçer mi? Kalıcı olarak yerleşmez. Geçici ve nadir deri tahrişi bildirilmiştir ancak insan, bu akar için uygun bir konak değildir.

Tek kulağı kirli, diğeri temiz. Yine de akar olabilir mi? Akar genellikle iki kulağı birden tutar. Tek taraflı tablo yabancı cisim, polip ya da bakteriyel enfeksiyon ihtimalini öne çıkarır ve mutlaka bakılmalıdır.

Tedavi bittikten sonra kulak yine koyulaştı, tedavi başarısız mı oldu? Tedavi sonrası birkaç hafta artık atılımı sürebilir. Kaşıntı geçtiği halde kir devam ediyorsa bu genellikle temizlenme sürecidir; kaşıntı da geri döndüyse tekrar bakılmalıdır.

Kulak temizleme solüsyonunu eczaneden alabilir miyim? Veteriner önerisi olmadan almayın. Kulak zarının durumu bilinmeden kanala sıvı vermek risklidir.

Kedimin kulağında kıl var, alınmalı mı? Hayır. Kedide kulak kılları koruyucudur ve alınması gerekmez. Bu uygulama bazı köpek ırklarına özgüdür.

Ne kadar sıklıkla kontrol etmeliyim? Haftada bir bakmak yeter. Bakmak temizlemek değildir; kepçeyi kaldırıp renge, kokuya ve akıntıya bakmanız yeterli.

Kedi kulağını yere sürtüyor, ne demek? Yoğun kaşıntının işaretidir ve genellikle akar, alerji ya da enfeksiyon anlamına gelir. Kendi kendine geçmesini beklemeyin, sürtme deriyi yaralar.

Kulak temizliği sonrası kedi başını çok silkeliyor, normal mi? Birkaç dakika süren silkeleme normaldir ve temizliğin bir parçasıdır. Saatlerce süren silkeleme tahriş ya da kalan sıvı anlamına gelebilir.

Kulak akarı tedavisi kaç sürer? Kullanılan ilaca göre değişir; tek dozluk uygulamalar da vardır, birkaç hafta süren protokoller de. Belirleyici olan, akarın yumurtadan erişkine geçen döngüsünün tamamının kapsanmasıdır. Kaşıntı geçti diye tedaviyi erken bırakmak tekrarın en sık sebebidir.

Evde köpek de var, ona da bulaşır mı? Bulaşır. Kulak akarı türler arasında geçebilir, bu yüzden evdeki tüm kedi ve köpeklerin aynı dönemde değerlendirilmesi gerekir.

Kulak temizlemek için kediyi uyutmak gerekir mi? Rutin temizlik için gerekmez. Ağrı çok şiddetliyse ya da kanalın derinliği görülemiyorsa veteriner sedasyon önerebilir; bu, hem doğru muayene hem de kediyi travma yaşatmadan tedavi etmek içindir.

Kaynaklar

• Cornell Feline Health Center: Ear Mites, Tiny Critters that can Pose a Major Threat
• VCA Animal Hospitals: Inhalant Allergies (Atopy) in Cats
• Cornell Feline Health Center: Choosing and Caring for Your New Cat
• VCA Animal Hospitals: Inhalant Allergies (Atopy) in Dogs
• Ohio State University Indoor Pet Initiative: Basic Indoor Cat Needs
• American Association of Feline Practitioners: Feline Retrovirus Management Guidelines
• Cornell Feline Health Center: Feline Behavior Problems, House Soiling